GazeTo — Handleiding voor iedereen die met de ogen leert en communiceert
Welkom! GazeTo is een leer- en communicatieplatform voor oogbesturing — ontwikkeld in het kader van het AssistUK-project, speciaal voor mensen die ondersteunde communicatie gebruiken of leren.
Je hebt geen ervaring of speciale hardware nodig. GazeTo draait in de browser en werkt net zo goed met oogbesturing als met een muis of touchscreen.
Oogbesturing · muis · aanraakscherm — alles is mogelijk.
Of je nu met je ogen bestuurt, met de muis klikt, een trackball gebruikt of
met je vinger op het scherm tikt — GazeTo reageert op al deze
invoermethoden, zonder dat je iets hoeft aan te passen.
Over oogbesturing: deze werkt met elk apparaat waarmee je de muisaanwijzer met je ogen
kunt bewegen („muisemulatie”). Je blik neemt daarbij gewoon de taak van de muis over —
vrijwel alle oogbesturingssystemen kunnen dit, ongeacht de fabrikant.
Inspiratie uit praktijkervaring. Nele Diercks is een expert op dit gebied en werkt als vrijwillig spreekster bij de Vereniging voor Ondersteunde Communicatie. Voor AssistUK fungeert Nele Diercks als inspiratiebron: haar praktijkervaring met ondersteunde communicatie geeft aan wat er in het dagelijks leven echt belangrijk is bij het gebruik van de apps. Meer hierover in het hoofdstuk Over ons.
Aan de slag in 3 stappen:
- Open GazeTo — bij de eerste keer opstarten leidt een korte gids je door de spraak- en profielinstellingen.
- Ga onderaan naar ‘Ondersteuning’ en kies een activiteit uit niveau 1 of 2 — of druk op het startscherm gewoon op ‘Nu beginnen’.
- ‘Start’ — kijken, klikken of tikken. Meer is er niet nodig.
Inhoud
- Wat is GazeTo?
- De eerste keer opstarten — Onboarding & profiel
- Het scherm in één oogopslag
- Hoe bedien ik het? Ogen, muis, aanraken
- Oogbesturing — eenmalig correct instellen
- Het niveaumodel — de 7 competentieniveaus
- Activiteiten zoeken en starten
- Een activiteit van A tot Z
- Mijn omgeving — samengestelde selectie & kioskmodus
- De beoordeling — het ontwikkelingsniveau bepalen
- Vooruitgang — de begeleidingscyclus
- Scènebeelden — in SceneTalk
- Instellingen aanpassen
- Taal wijzigen — 101 talen
- Gegevens opslaan en overzetten
- GazeTo installeren en offline gebruiken
- Privacy — alles blijft lokaal
- Over ons — Lars Tiedemann, Nele Diercks & AssistUK
- GazeTo steunen
- Klein woordenboek
- Als iets niet lukt
- Veelgestelde vragen
- Hulp & contact
1. Wat is GazeTo?
GazeTo helpt bij het stap voor stap leren van oogbesturing — van de eerste blik tot zelfverzekerde communicatie met symbolen. Het biedt 197 activiteiten die leuk zijn en tegelijkertijd belangrijke oogvaardigheden bevorderen.
GazeTo richt zich tegelijkertijd op twee groepen:
- de persoon die oefent — hij of zij speelt, ontdekt en communiceert met de blik.
- de begeleider (therapeut, leerkracht, familielid) — hij of zij kiest activiteiten uit, beoordeelt het niveau en volgt de voortgang.
Hierachter schuilt een duidelijke ontwikkelingscyclus: beoordelen → stimuleren → evalueren — en weer opnieuw. De beoordeling bepaalt het juiste instapniveau, de activiteiten oefenen doelgericht, de voortgang laat zien wat er is veranderd.
De vaktechnische basis wordt gevormd door erkende kaders voor ondersteunde communicatie en het stimuleren van oogbesturing — onder andere het niveaumodel volgens Irene Leber, de DAGG-3 (Tobii Dynavox) en de Eye Gaze Pathway. Elke activiteit is aan deze kaders toegewezen (te zien in het gedeelte „Voor professionals“ op de detailpagina).
GazeTo is gratis en reclamevrij — ontwikkeld voor therapie, school, vroegtijdige ondersteuning en thuisgebruik. Het werkt direct in de browser op een tablet of pc, zonder aanmelding en zonder app-store.

Zuster-app TouchTo: voor mensen die hun vinger gebruiken in plaats van hun ogen is er GazeTo’s zuster-app TouchTo — dezelfde activiteiten en niveaus, maar volledig gebouwd voor directe aanraakbediening.
2. De eerste keer opstarten — Onboarding & profiel
Bij de allereerste keer openen word je verwelkomd door een korte begeleiding in 4 stappen:
- Welkom & taal — kies je taal (uit 101).
- Hoe het werkt — korte uitleg over de bediening.
- Wat je hier kunt doen — overzicht van de onderdelen.
- Profiel aanmaken — naam, foto en leeftijdsgroep.
Je kunt de introductie later op elk moment opnieuw bekijken: Instellingen → „Introductie opnieuw bekijken”.
Profielen — Wie oefent er vandaag?
Elk profiel slaat je eigen voortgang, voorkeursinstellingen en leeftijdsgroep op. Zo kunnen meerdere mensen op één apparaat oefenen zonder elkaars gegevens te overschrijven.
Zo maak je een profiel aan:
- Tik op „Nieuw profiel”.
- Voer een naam in en kies een foto (uploaden of met de camera maken), een afbeelding uit de galerij (bijv. vos, panda, raket) of een kleur.
- Kies de leeftijdsgroep (kind, tiener, volwassene, senior) — deze bepaalt welke activiteiten worden voorgesteld en filtert de activiteitenlijst op basis daarvan.

Tip: je kunt op elk moment rechtsboven via het profielpictogram van profiel wisselen of je profiel bewerken. Ook in de instellingen kun je profielen beheren en nieuwe aanmaken.
3. Het scherm in één oogopslag
GazeTo is overal hetzelfde opgebouwd — als je het eenmaal begrijpt, vind je in elk gedeelte je weg.
De balk bovenaan
- GazeTo-logo (links) — brengt je altijd terug naar het begin.
- Voorlezen — leest de tekst van het huidige scherm hardop voor en markeert daarbij de voorgelezen passage. Tijdens het voorlezen verandert de knop in „Stop“ — nogmaals tikken of kijken beëindigt het voorlezen.
- A− / A+ — de lettergrootte verkleinen of vergroten, werkt onmiddellijk.
- Contrast — schakelt een weergavemodus met hoog contrast in en uit.
- Statusweergave — toont de actieve invoermethode (bijv. „Muis / Touch”).
- Help — opent het functieoverzicht: alle onderdelen worden uitgelegd in de vorm van kaarten, met een directe link en een knop naar deze handleiding.
- Taal — opent de taalkeuze (zie hoofdstuk 14).
- Profielpictogram — van profiel wisselen.
De navigatie onderaan
- Start — welkomstpagina, aanbevelingen, 3-dagenplan en de ontwikkelingscyclus.
- Beoordeling — de beoordelingsinstrumenten: vragenlijsten en meetproeven (zie hoofdstuk 10).
- Mijn gedeelte (midden) — de samengestelde selectie voor de leerling.
- Ontwikkeling — alle 197 activiteiten met filters.
- Voortgang — statistieken, rapporten en aanbevelingen.
Helemaal onderaan in de voettekst vind je de link naar deze handleiding, evenals de colofon, het privacybeleid, informatie over toegankelijkheid en de algemene voorwaarden.
4. Hoe navigeer ik?
GazeTo is vanaf de basis zo ontworpen dat drie invoermethoden gelijkwaardig functioneren:
| Invoer | Hoe het werkt |
|---|---|
| Oogbesturing (fabrikantonafhankelijk) | Je kijkt naar een doel — een ring of cirkel begint te krimpen. Als deze helemaal gevuld is, wordt het doel geactiveerd. Dit wordt ‘dwell’ (aandacht vasthouden) genoemd. |
| Muis (of trackball, joystick) | Klikken activeert knoppen. Door over het scherm te bewegen, teken je of reageer je automatisch. |
| Touch (tablet, touchscreen) | Tikken = activeren. Werkt overal, zonder extra instellingen. |
Het mooie is: je hoeft niet te schakelen tussen modi. Als je met je ogen een doel selecteert en daarna verdergaat met de trackball — geen probleem.
Muisaanwijzer: In de activiteiten toont GazeTo standaard een onopvallende muisring in plaats van het pijltje — deze bedekt weinig en is goed te volgen met de muis of trackball. In de menu’s blijft de normale muisaanwijzer zichtbaar. Wie liever een grote blikcirkel wil zien, schakelt deze in de instellingen onder „Cursorstijl” in en kiest onder „Cursorkleur” een passende kleur. Met „Uit” wordt elke aanwijzer verborgen.

5. Oogbesturing — eenmaal goed ingesteld
BELANGRIJK voor gebruikers van oogbesturing:
GazeTo voert de klikken zelf uit via het dwell-systeem. Je
oogbesturing — ongeacht de fabrikant — mag ALLEEN de muisaanwijzer verplaatsen — deze mag geen
eigen klikken genereren en geen hardware-dwell activeren.
Zo stel je dit in:
- Open de instellingen (tandwielpictogram onderaan).
- Stel de invoermethode in op „Muisaanwijzer / oogbesturing”.
- Stel de dwell-tijd in — hoe lang je moet kijken voordat er iets wordt geactiveerd. Om te beginnen is 500–800 ms vaak voldoende; bij een zeer onnauwkeurige blik kun je beter een langere tijd instellen.
- Optioneel: kies onder Cursorstijl een goed zichtbare cirkel in plaats van de muisring en onder Cursorkleur een passende kleur.

Tip: Zorg voor een goede kalibratie van de oogbesturing en een geschikte zitafstand tot het scherm. Dit verbetert de nauwkeurigheid aanzienlijk.
Welke dwell-tijd is de juiste? Een richtlijn:
| Situatie | Aanbeveling |
|---|---|
| Ervaren gebruikers, nauwkeurige blik | 400–600 ms |
| Beginners, eerste ervaringen | 600–1000 ms |
| Onrustige blik, vermoeidheid, CVI | 1000–1500 ms — liever langzaam en zeker |
Bij beperkt zicht of CVI helpt bovendien de optie „Duidelijke weergave (CVI)” in de instellingen — deze maakt achtergronden donkerder en plaatst duidelijke contrastringen rond de doelen (zie hoofdstuk 13).
6. Het stappenmodel
GazeTo deelt alle activiteiten in 7 competentieniveaus in — deze bouwen op elkaar voort:
| Niveau | Naam | Waar het om gaat |
|---|---|---|
| 1 | Ontdekken | Reageren op prikkels — kleur, beweging en geluid waarnemen. |
| 2 | Verkennen | Oorzaak en gevolg — „mijn blik heeft effect”. |
| 3 | Vinden | Gericht kijken — een bepaald doel raken. |
| 4 | Kiezen | Een keuze maken — kiezen tussen verschillende opties. |
| 5 | Besturen | Spellen en processen zelf sturen. |
| 6 | Toepassen | Het geleerde toepassen in het dagelijks leven en in de communicatie. |
| 7 | Beheersen | Zelfverzekerd, zelfstandig en op een gecombineerde manier communiceren. |

Elk niveau heeft zijn eigen kleur, die door de hele app terugkomt. Op het startscherm leidt de tegelrij 'Alle 7 niveaus' naar de detailpagina's van de niveaus: daar wordt elk niveau uitgebreid uitgelegd — met de doelstellingen, observatietips en alle bijbehorende activiteiten.
Welk niveau past bij jou? Als je twijfelt: de beoordeling raadt na 6 korte vragen een startniveau aan. Begin bij twijfel liever een niveau lager — succeservaringen zijn belangrijker dan overbelasting.
7. Activiteiten zoeken en starten
Via ‘Stimulering’ (onderaan in de navigatie) vind je alle 197 oefeningen.
Zo filter je:
- Kies een doelgroep (Iedereen, Kind, Tiener, Volwassene, Senior).
- Kies een niveau (1–7) — of ‘Alle’ voor de volledige lijst.
- De geselecteerde moeilijkheidsgraad blijft behouden totdat je een nieuwe kiest.

Tik op een activiteit om de detailpagina te openen. Daar kun je vóór de start de moeilijkheidsgraad (eenvoudig/standaard), de speelduur en andere opties instellen.
Het sterretje: met het sterretje kun je een activiteit vastzetten — deze verschijnt dan in ‘Mijn gedeelte’ en op het startscherm onder ‘Vastgezette activiteiten’. Zo stelt de begeleider een passende selectie samen.
8. Een activiteit van A tot Z
- Kies een activiteit — de detailpagina wordt geopend.
- Pas desgewenst de moeilijkheidsgraad en de duur aan. Via ‘Aanpassen’ zijn er meer opties beschikbaar (bijv. instrument, achtergrondmuziek, achtergrondafbeelding).
- Tik op ‘Start’ — de activiteit start in volledig scherm.
- Speel met je blik, muis of aanraakscherm. Er is altijd een pauzeknop beschikbaar; de opdracht kan op elk moment worden voorgelezen.
- Na afloop van de duur verschijnt de evaluatie met sterren en een overzicht van het blikverloop.

Tip voor professionals: op de detailpagina is er het gedeelte ‘Voor professionals’ met de indeling van de activiteit in de kaders (Leber, DAGG-3, Eye Gaze Pathway) en observatietips.
Kleine vreugdes: aan het einde van elke ronde viert GazeTo het succes — soms met confetti, soms met sterren of ballonnen. De viering verandert van ronde tot ronde, zodat het niet saai wordt. Voor gebruikers die rust nodig hebben, zorgt de „Duidelijke weergave (CVI)“ voor meer ingetogen effecten.
9. Mijn gedeelte — samengestelde selectie & kioskmodus
‘Mijn gedeelte’ is de selectie die voor de oefenende persoon is samengesteld. Activiteiten die de begeleider in de lijst met een sterretje markeert, verschijnen hier — zo kan de oefenende persoon eenvoudig zelf door een voorbereide selectie navigeren. Ook zelfgemaakte scèneafbeeldingen verschijnen hier als aparte tegels.

De kioskmodus — veilig oefenen
In de instellingen is er de optie „Mijn ruimte vergrendelen (kiosk)”. Als de vergrendeling actief is, wordt „Mijn ruimte” een beveiligde gebruikersmodus: de leerling kan niet per ongeluk wegklikken of instellingen wijzigen — hij of zij blijft veilig binnen de voorbereide selectie.
Zo verlaat de begeleider de kioskmodus:
- Houd de knop ‘Vastzetten’ (rechtsboven, met het slotje) met de muis ingedrukt of blijf er met je vinger op drukken.
- Blijf ingedrukt totdat de balk in de knop vol is — dit duurt ongeveer 2–3 seconden. Daarna wordt de weg terug vrijgegeven.
Belangrijk om te weten: loslaten breekt de actie af, en even kort aantikken is niet voldoende — dan toont GazeTo een melding met het juiste gebaar. Met de blik (Dwell) kan de knop bewust helemaal niet worden geactiveerd: zo kan de oefenende persoon het beveiligde gebied niet per ongeluk verlaten, zelfs niet als zijn of haar blik op de knop valt.
Tip: De knop ‘Volledig scherm’ op het startscherm vergroot alleen het schermoppervlak (met Esc kun je dit op elk moment beëindigen). De echte ‘vergrendeling’ voor zelfstandig oefenen is de kioskmodus.
10. De beoordeling — het ontwikkelingsniveau vaststellen
Voor professionals en therapeuten is er een begeleide beoordeling die de huidige ontwikkelingsstand in kaart brengt en passende niveaus + ondersteuningsaanpakken aanbeveelt.
Zo werkt het:
- Open Beoordeling (onderaan in de navigatie) of Voortgang → „Beoordelingsassistent starten“ — of het gedeelte „Voor professionals“ op een activiteitendetailpagina.
- Beantwoord 6 korte vragen over waarneembaar gedrag (ca. 5 minuten).
- Je krijgt een aanbevolen startniveau, de indeling in de kaders en concrete ondersteuningsaanpakken.
Daarnaast zijn er meetbare tests (bijv. trefnauwkeurigheid, dwell-tijd, zone-nauwkeurigheid, categoriseren) en de woordzoek-test — de uitslag hiervan kan direct worden doorgegeven aan de woordenschatzoeker om de geschikte woordenschatomvang voor het communicatiehulpmiddel te bepalen.

De beoordeling is gebaseerd op erkende kaders (Tobii Dynavox DAGG-3, Irene Leber, Eye Gaze Pathway). Ze dient als oriëntatiehulp en vervangt geen deskundig onderzoek.
11. Voortgang — de ondersteuningscyclus
Het voortgangsscherm toont het verloop en volgt de ondersteunings- en interventiecyclus: Beoordeling → Ondersteuningsplan → Ondersteuning → Nieuwe beoordeling.
Hier vind je:
- aantal sessies, oefendagen en series („dagen achter elkaar“)
- een blikanalyse (schermdekking, fixaties, verdeling over de pagina’s)
- aanbevolen volgende stappen en een weekplan
- de ondersteuningsprioriteiten die de aanbevelingen op het startscherm bepalen
- rapporten en heatmaps voor elke sessie

12. Scèneafbeeldingen — in SceneTalk
Eigen ‘sprekende’ afbeeldingen maken deel uit van de zuster-app SceneTalk. Daar kies je een favoriete foto, markeer je plekken in de afbeelding (mama, het huisdier, het favoriete speelgoed) en voeg je tekst of een spraakopname toe. Wie naar een plek kijkt, hoort het woord.
SceneTalk is gratis en zonder registratie in de browser te gebruiken: scenetalk.assistuk-apps.net
Drie manieren om er vanuit GazeTo te komen:
- de kaart „Scènefoto’s zijn beschikbaar in SceneTalk“ bovenaan de pagina Activiteiten,
- de niveau-aanwijzing „Eigen inhoud voor dit niveau“ bij de niveaus 2 tot en met 7,
- de knop „Gebruiken in SceneTalk“ aan het einde van de rasternauwkeurigheidstest — daar past de gemeten uitkomst direct bij het raster dat je aanmaakt.
De scènes blijven opgeslagen in SceneTalk en worden daar ook geback-upt. GazeTo biedt ook zelf kant-en-klare scène-activiteiten aan — die vind je gewoon in de activiteitenlijst.
13. Instellingen aanpassen
In de instellingen (tandwiel onderaan) stel je onder andere het volgende in:
- Invoermethode en dwell-tijd (zie hoofdstuk 5)
- Cursorstijl (standaard: onopvallende muisring in de activiteiten, in het menu de normale muisaanwijzer; cirkel/punt/miniatuurpunt/dradenkruis kunnen worden ingeschakeld — met kleur; „Uit” verbergt elke aanwijzer wanneer het bewegende punt afleidt)
- Heldere weergave (CVI) — maakt achtergronden in activiteiten donkerder en toont contrastringen rond doelen; handig bij CVI of beperkt zicht
- Mijn gebied vergrendelen (kiosk) — de beveiligde gebruikersmodus (zie hoofdstuk 9)
- Volume, geluiden en achtergrondmuziek (met titelkeuze)
- Contrast, kleurenthema en lettergrootte (ook op elk moment bovenaan in de balk)
- Taal (zie hoofdstuk 14)
- Profiel wisselen of bewerken
- Gegevens & back-up — Back-up en verhuizing (zie hoofdstuk 15)

14. Taal wijzigen — 101 talen
GazeTo ondersteunt 101 talen — dezelfde taalkeuze als DigitalPainters. Je vindt deze op twee plaatsen:
- rechtsboven in de balk via het taalsymbool,
- of in de instellingen in het gedeelte „Taal”.
Elke taal toont zijn vlag en de naam in het eigen schrift (bijv. „中文", „العربية"). Met het zoekveld vind je elke taal snel — de zoekfunctie herkent de eigen naam, de Engelse naam en de afkorting.

De hele app schakelt onmiddellijk over — ook rechts-naar-links-schriften (Arabisch, Hebreeuws e.a.) worden correct weergegeven. Inhoud die nog niet in een taal is vertaald, verschijnt automatisch in het Engels — zo blijft alles altijd leesbaar.
15. Gegevens back-uppen en overzetten
In het instellingenmenu ‘Gegevens & back-up’ kun je:
- een volledige back-up maken (alle profielen, sessies, scènes en instellingen in één bestand) en deze op een ander apparaat terugzetten,
- of alleen de instellingen exporteren/importeren.
Zo kun je bijvoorbeeld van een oud apparaat naar een nieuw apparaat overstappen zonder dat je voortgang verloren gaat. Het back-upbestand blijft bij jou — het wordt nergens geüpload.
Belangrijk: GazeTo slaat alles lokaal op in de browser. Als je de browsergegevens verwijdert („Websitegegevens verwijderen“), worden daarmee ook profielen en voortgang gewist. Maak dus, voordat je de browser grondig opschoont of van apparaat wisselt, eerst een volledige back-up.
16. GazeTo installeren en offline gebruiken
GazeTo kan als een app worden geïnstalleerd en werkt daarna offline.
- Op een tablet/mobiele telefoon: kies in het browsermenu ‘Toevoegen aan startscherm’.
- Op de computer: klik op het installatiepictogram in de adresbalk — of bevestig de melding „GazeTo installeren”.

Na de eerste installatie werkt GazeTo volledig zonder internet — ideaal voor therapie en school. Alleen nieuw toegevoegde talen worden bij de eerste omschakeling eenmalig kort opnieuw geladen.
Tip voor het geluid: in het browsertabblad mag het geluid om veiligheidsredenen pas starten nadat je het scherm voor het eerst hebt aangeraakt — één keer ergens tikken of klikken is voldoende (GazeTo geeft hiervoor een melding). Als geïnstalleerde app start het geluid automatisch — nog een reden om de app te installeren.
17. Gegevensbescherming
GazeTo slaat geen persoonsgegevens op servers op. Profielen, voortgang en scènebeelden blijven uitsluitend in de browser van het apparaat (lokaal). Er vindt geen overdracht naar de cloud plaats. Hoe vaak de app wordt geopend en of deze technisch foutloos werkt, tellen we anoniem op onze eigen server — zonder cookies en zonder dat er iets op het apparaat wordt opgeslagen.
De oogbesturing verloopt puur lokaal — er wordt geen video opgenomen of verzonden.
18. Over ons — Lars Tiedemann, Nele Diercks & AssistUK
GazeTo is een project van AssistUK — een sociale onderneming die zich bezighoudt met inhoud en apps op het gebied van assistentie, inclusie en ondersteunde communicatie.
Lars Tiedemann
Gediplomeerd orthopedagoog (FH), sinds 1992 werkzaam op het gebied van ondersteunde communicatie. Meer dan 10 jaar ervaring bij Tobii Dynavox, meer dan 5 jaar docentschap aan de Katholieke Hogeschool Freiburg, softwareontwikkeling voor ondersteunde communicatie sinds 2007. Lars Tiedemann ontwikkelt GazeTo en de volledige AssistUK-app-familie.
Nele Diercks
Deskundige op dit gebied en vrijwillig spreekster bij de Vereniging voor Ondersteunde Communicatie. Voor AssistUK is Nele Diercks de drijvende kracht: haar praktijkervaring met ondersteunde communicatie geeft aanwijzingen over wat er in het dagelijks leven echt belangrijk is bij de apps.

De AssistUK-app-familie
GazeTo heeft broertjes en zusjes — allemaal ontworpen met het oog op toegankelijkheid: TouchTo (directe toegang via aanraking), DigitalPainters (schilderen & creativiteit, ook met oogbesturing), ArtTherapy en MusicTherapy (kunst- en muziektherapeutisch ontwerpen), AssistPlay (leerspelletjes) en meer. Alle apps en aanbiedingen vind je op www.assistuk.net.
19. GazeTo steunen
GazeTo is gratis, zonder reclame en zonder account. Er wordt alleen anoniem bijgehouden hoe vaak de app wordt geopend. Om ervoor te zorgen dat dit zo blijft — en zodat er nieuwe activiteiten, functies en vertalingen kunnen ontstaan — stellen we je vrijwillige bijdrage zeer op prijs. Elke euro gaat rechtstreeks naar de verdere ontwikkeling en het onderhoud (servers, hosting, softwarelicenties).
Opmerking: GazeTo is een niet-commercieel project van Lars Tiedemann (AssistUK), maar geen geregistreerde non-profitorganisatie. Bijdragen zijn daarom geen fiscaal aftrekbare donaties en er wordt geen donatiebewijs verstrekt. Wie toch een steentje wil bijdragen: hartelijk dank — uit de grond van ons hart, voor het goede doel.
SEPA-overschrijving
IBAN: DE81 1101 0100 2460 6697 67
BIC: SOBKDEBBXXX
Omschrijving: GazeTo-steun
Ook zonder geld kun je helpen: vertel over GazeTo — op scholen, in centra voor vroegtijdige ondersteuning, praktijken voor logopedie en ergotherapie, UK-adviescentra en zelfhulpgroepen. Hoe meer mensen GazeTo kennen en gebruiken, hoe zinvoller het hele project wordt. Ook feedback en ervaringen via e-mail helpen enorm.
20. Klein woordenboek
Een paar termen die in deze handleiding voorkomen:
| UK | Ondersteunde communicatie — alle manieren om je uit te drukken zonder (verstaanbare) gesproken taal. |
| Oogbesturing | Met een eye-tracker beweeg je de muisaanwijzer met je ogen. |
| Dwell | „Dwell”: je kijkt rustig naar een bepaald punt totdat de ring vol is — dan wordt de actie geactiveerd. Zo klik je zonder knop. |
| Kalibratie | Het afstemmen van de oogbesturing op jouw ogen — dat doet de hardware en software van de eye-tracker. |
| Niveau | Een van de 7 vaardigheidsniveaus van het GazeTo-leermodel (van Ontdekken tot Beheersen). |
| Scènebeeld (VSD) | Een foto met interactieve gebieden (hotspots) — „Visual Scene Display". |
| Hotspot | Een gemarkeerde plek in een scèneafbeelding die spreekt wanneer je ernaar kijkt of erop tikt. |
| Kioskmodus | De vergrendeling voor „Mijn gedeelte”: de beoefenaar blijft veilig binnen zijn of haar selectie. |
| Heatmap | Een gekleurde kaart die laat zien waar de blik tijdens een sessie naartoe is gegaan. |
| PWA | 'Progressive Web App' — GazeTo kan net als een app worden geïnstalleerd en werkt offline. |
21. Als iets niet lukt
Geen zorgen — de meeste problemen zijn snel opgelost.
De oogbesturing reageert niet
- De oogbesturing mag alleen de muisaanwijzer verplaatsen, niet zelf klikken — zie hoofdstuk 5 (Auto-klik / Hardware-Dwell uit).
- Dwell-tijd te lang of te kort? Pas dit aan in de instellingen.
Het reageert dubbel of te snel
Meestal klikt de oogbesturingshardware ook zelf — schakel de automatische klikken uit. Als dat niet helpt, verleng dan de dwell-tijd in GazeTo iets.
Geen geluid
In het browsertabblad mag het geluid pas starten na de eerste echte aanraking — één keer tikken of klikken is voldoende. Als geïnstalleerde app start het geluid automatisch. Anders: controleer het volume van het apparaat en kijk in de instellingen bij Geluiden/Muziek.
Een pagina blijft wit of ziet er verouderd uit
Laad de pagina eenmaal opnieuw. GazeTo wordt automatisch bijgewerkt bij de volgende keer dat je het opent via internet — installatie via een app-store is niet nodig.
Profielen of voortgang zijn verdwenen
Dit gebeurt wanneer de browsergegevens van de website zijn gewist (ook via functies voor ‘opslagruimte vrijmaken’). Maak daarom regelmatig een volledige back-up — hiermee kan alles worden hersteld.
Een taal laadt niet
Nieuwe talen worden bij de eerste omschakeling eenmalig via internet gedownload. Offline zijn alleen reeds gebruikte talen beschikbaar — ga even online en selecteer de taal eenmaal.
Loopt het nog steeds vast? Neem contact met ons op — zie Help & Contact. We helpen je graag verder, en elke feedback maakt GazeTo beter.
22. Veelgestelde vragen
Kost GazeTo iets?
Nee, helemaal niets — ook niet voor instellingen. Om ervoor te zorgen dat dit zo blijft, stellen we elke vrijwillige bijdrage zeer op prijs.
Heb ik een internetverbinding nodig?
Alleen bij de eerste keer opstarten (en bij de eerste keer overschakelen naar een nieuwe taal). Daarna kan GazeTo worden geïnstalleerd en werkt het volledig offline.
Welke oogbesturingen worden ondersteund?
Alle systemen waarmee je een muisaanwijzer kunt bewegen — ongeacht de fabrikant. GazeTo voert de klikken zelf uit (Dwell). Belangrijk: schakel automatische klikken van de hardware uit (zie hoofdstuk 5).
Op welke apparaten werkt GazeTo?
Op tablets en pc’s met een recente browser (Chrome, Edge, Safari, Firefox). Voor oogbesturing is een apparaat met een eye-tracker nodig; muis, trackball en touchscreen werken overal.
Kan ik GazeTo in een instelling gebruiken (school, praktijk, ondersteuningscentrum)?
Graag — daar is het precies voor gemaakt. Profielen scheiden de oefenende personen van elkaar, de kioskmodus beschermt het zelfstandig oefenen en de evaluatie ondersteunt de ondersteuningsplanning. Stuur bij vragen gerust een e-mail.
Wat gebeurt er met de gegevens? Wordt er iets bijgehouden?
Nee. Geen accounts, geen cloud. Er wordt alleen anoniem bijgehouden hoe vaak de app wordt geopend. Alles blijft lokaal op het apparaat — back-ups maak je zelf als bestand.
Wat is het verschil tussen GazeTo en TouchTo?
GazeTo is ontwikkeld voor oogbesturing (dwell, blikanalyse), TouchTo is de zuster-app voor directe aanraakbesturing (tikken met de vinger) — met dezelfde niveaus en activiteiten. Wie beide gebruikt, vindt meteen zijn weg.
Kan ik wensen of ideeën aandragen?
Graag, ja! GazeTo groeit rechtstreeks voort uit de behoeften van de community. Stuur je idee naar lars.tiedemann@assistuk.net — hoe concreter, hoe beter.
23. Hulp & contact
- E-mail: lars.tiedemann@assistuk.net
- AssistUK: www.assistuk.net
- Juridische informatie: de colofon, het privacybeleid en informatie over toegankelijkheid vind je in de voettekst van de app.
Probeer het gewoon eens uit — je kunt niets kapotmaken. Elke kleine stap is een echte stap
. — Lars Tiedemann & Nele Diercks, AssistUK